11-02-09

Recensie: Ode aan Kirihito 2: Hondenlevens, door Osamu Tezuka

ode aan kirihito 2recensent: Peter Motte

onder auspiciën van De voormalige Tijdlijn en Vertaalbureau Motte

Verantwoordelijkheidszin lijkt een van de belangrijkste thema's te zijn in Japanse stripverhalen.

In "Ode aan Kirihito" komt het tot een uitbarsting tussen dr. Kirihito en de entertainster Reika. Zij wijst hem erop dat hij hen uit de problemen kan helpen door zijn mogelijkheden als dokter te gebruiken, maar door zijn depressie ziet hij dat niet meer zitten. Daarom beslist zij geld te verdienen door haar levensgevaarlijke nummer weer op te voeren, waardoor ze sterft.

Dat is dus een verantwoordelijkheidsprobleem: Kirihito had zijn verantwoordelijkheid niet opgenomen, en daardoor stierf Reika.

Er zijn ook andere scènes in het boek die rond verantwoordelijkheid draaien. de non Helen Friese neemt haar verantwoordelijkheid op in een sloppenwijk door slachtoffers van de zwelziekte te helpen, een ziekte die in de verte lijkt op monmow, waaraan dr. Kirihito en Helen Friese lijden.

Diezelfde aansporing tot verantwoordelijkheid is ook duidelijk aanwezig in "Monster" van Naoki Urasawa en in "Bleach" van Tite Kubo.

In "Monster" moet dr. Tenma vluchten en onderduiken omdat hij ten onrechte is beschuldigd van moord. Dat weerhoudt hem er echter niet van om zieken te genezen en zelfs riskante operaties uit te voeren.

In "Bleach" wijst de shinigami Rukia Kuchiki de middelbare scholier Ichigo Kurosaki erop dat hij niet lichtzinnig mag omspringen met zijn vermogen om hollows (geesten zonder hart) uit te schakelen.

Ook in andere manga's lijkt die boodschap te zitten, zoals "Death Note" en "Shaman King": het is niet zozeer erg dat je minder presteert dan iemand anders, maar wel dat je minder presteert dan je kunt. Je verantwoordelijkheid wordt je opgelegd door je mogelijkheden.

Wie verder in de wereld van de manga duikt, vindt die morele thematiek waarschijnlijk meer terug dan alleen maar in de titels die ik hier signaleer.

"Ode aan Kirihito 2: Mensenlevens", Osamu Tezuka, 2009, Amsterdam, Uitgeverij Luitingh-Sijthoff, oorspronkelijke titel "Ode to Kirihito", vertaling: Gerard van Buuren, gebonden, zwart-wit, 446 p's, 20 x 15,2 x 3,5 cm, ISBN 978-90-245-2832-5
prijs: 18,95 euro

zie ook Recensie: Ode aan Kirihito 1: Hondenlevens, door Osamu Tezuka

17:54 Gepost door De stripliefhebber in Vrije tijd | Permalink | Commentaren (0) | Tags: manga, strips, monster, stripverhaal, naoki urasawa, bleach, mensenlevens, osamu tezuka, death note, ode aan kirihito, tite kubo, shaman king | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | |  Print | Pin it! | | |

24-08-08

Ode aan Kirihito 1: Hondenlevens, door Osamu Tezuka

ode aan kirihito 1recensent: Peter Motte

onder auspiciën van De voormalige Tijdlijn en Vertaalbureau Motte

"Ode aan Kirihito" van Osamu Tezuka lijkt wat op "Monster" van Naoki Urasawa. In beide gevallen is het personage een dokter van hoog niveau. In beide gevallen wordt hij onheus behandeld door ambitieuze collega's en meerderen. In beide gevallen zijn er monsters.

Maar er zijn ook belangrijke verschillen. De dokters moeten allebei vluchten. In "Ode aan Kirihito" is dat dokter Kirihito. Hij wordt door zijn meerdere naar een dorp geleid, Doggoddal. Kirihito denkt dat hij gestuurd wordt om meer informatie te verzamelen over een vreemde ziekte, maar in werkelijkheid wil zijn meerdere dat hij er met die ziekte wordt besmet. Na die besmetting vlucht Kirihito uit Doggoddal, en belandt van het ene avontuur in het andere.

Ook in "Monster" moet dr. Tenma vluchten, en ook hij krijgt met allerlei problemen af te rekenen terwijl hij probeert te achterhalen wat er precies aan de hand is. Bovendien wordt hij gezocht voor moord.

Een deel van de strijd die de dokters moeten voeren is dus tegen hun corrupte collega's en meerderen, maar een belangrijk deel is ook de strijd tegen de oorzaken van de monsters.

Die monsters verschillen sterk. In "Monster" ontstaan ze gedeeltelijk door experimenten op menselijke kinderen, maar er zit meer achter dan psychologische en psychiatrische behandelingen. In "Ode aan Kirihito" blijkt een ziekte de oorzaak te zijn van vergroeiingen, zodat hedendaagse mensen fysieke kenmerken krijgen uit een verre vorige fase uit de evolutie. Die vervormingen leiden uiteindelijk tot de dood, zelfs binnen de maand.

Zodra dr. Kirihito besmet is, begint dus een race. Maar hij slaagt er wel in om de oorzaak van de ziekte te ontdekken, en daardoor om de verdere ontwikkeling ervan stop te zetten.

De tekenstijl van beide manga's verschilt enorm. "Monster" is in een overwegend realistische stijl getekend, met de stijlbeheersing en het vakmanschap die we van mangaka's gewoon zijn. "Ode aan Kirihito" steunt eigenlijk ook op realisme, maar terwijl "Monster" dat realisme zo ver drijft dat af en toe foto's worden gebruikt, gaat "Ode aan Kirihito" de andere kant op, door de tekeningen af en toe te vervlakken.

Op sommige pagina's staan prachtige landschappen (bijv. p. 36, 71, 124, 125, 371). Er zijn ook mooie tafereeltjes te vinden (bijv. p. 133). Tezuka's realisme glijdt soms naar een symbolisme om de dramatische kracht en de emoties van de personages weer te geven (bijv. p. 114-116, 350-352, 377-378), zelfs tot lay-outexperimenten (p. 162).

Maar het merkwaardige is dat er vaak ook afbeeldingen zijn die lijken te lijden onder haastwerk: de tekening verspimpelt (bijv. p. 25, 379), vervlakt (bijv. p. 331) of het perspectief zit niet helemaal goed (bijv. p. 37, 343). Ook opvallend is dat hij de ene keer erg gedetailleerd tekent, en de andere keer helemaal niet. Een goed voorbeeld daarvan zijn de koppen op p. 334. Hoogstwaarschijnlijk is dat een methode om klemtoon te leggen: gedetailleerde tekeningen moeten dan nauwkeuriger worden bekeken dan ongedetailleerde tekeningen. Maar dat verklaart niet waarom er bijvoorbeeld perspectieffouten zitten in het vakje rechtsonder op p. 361: de verkorting van de lichaamsdelen van de man rechts lijkt niet in orde te zijn.

Een ander verschil tussen "Monster" en "Ode aan Kirihito" is de lengte: "Ode aan Kirihito" telt in totaal twee delen, van samen zo'n 760 p's, en is daardoor ongeveer een vijfde van de lengte van "Monster". Maar al bij al is "Monster" per pagina wel iets goedkoper dan "Ode aan Kirihito", en de regelmatiger stijl van "Monster" zal velen beter bevallen dan de soms slordig aandoende stijl van "Ode aan Kirihito". Maar al bij al is dat een kwestie van persoonlijke voorkeur: in "Ode aan Kirihito" wordt ook meer geëxperimenteerd met het tekenwerk. Wie beide reeksen leest, zal aan de vergelijking ervan extra genoegen beleven.

"Ode aan Kirihito 1: Hondenlevens", Osamu Tezuka, 2008, Amsterdam, Uitgeverij Luitingh-Sijthoff, oorspronkelijke titel "Ode to Kirihito", vertaling: Gerard van Buuren, gebonden, zwart-wit, 380 p's, 20 x 15,2 x 3,4 cm, ISBN 978-90-245-2831-8
prijs: 16,95 euro

00:59 Gepost door De stripliefhebber in Vrije tijd | Permalink | Commentaren (0) | Tags: manga, monster, strips, stripverhaal, osamu tezuka, ode aan kirihito, hondenlevens, naoki urasawa | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | |  Print | Pin it! | | |